الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

400

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

اين خود دليل بر آنست كه در آيه مورد بحث نيز منظور پرهيز از عذاب و مجازات الهى در اين جهان و جهان ديگر است . بعضى آيه را به عكس اين معنى تفسير كرده‌اند : « ما بين ايدى » را به عذاب آخرت و « ما خلفكم » را به عذاب دنيا ، چرا كه آخرت در پيش روى ما قرار دارد ( اين تفسير تفاوت چندانى از نظر نتيجه با تفسير اول ندارد ) . ولى بعضى گفته‌اند منظور از « پيشرو » گناهانى است كه قبلا انجام شده كه پرهيز از آن به معنى توبه و جبران است ، و منظور از « پشت سر » گناهانى است كه بعدا انجام مىشود . بعضى ديگر معتقدند كه منظور از « پيش رو » گناهان آشكار و « پشت سر » به معنى گناهان پنهان است . بعضى ديگر « ما بين ايديكم » را اشاره به انواع عذاب دنيا ، و « ما خلفكم » را اشاره به مرگ مىدانند ( در حالى كه مرگ چيزى نيست كه قابل پرهيز كردن باشد ) . بعضى مانند نويسنده « فى ظلال » اين دو تعبير را كنايه از احاطه موجبات غضب و عذاب الهى دانسته كه كافران را از هر سو فرا گرفته است . آلوسى در « روح المعانى » و فخر رازى در « تفسير كبير » هر كدام احتمالات متعددى داده‌اند كه قسمتى از آن گفته شد ، و علامه طباطبائى در « الميزان » « ما بين ايدكم » را اشاره به شرك و معاصى در دنيا مىداند ، و « ما خلفكم » را اشاره به عذاب در آخرت ( 1 ) . در حالى كه ظاهر آيه اينست كه اين هر دو از يك جنس مىباشند تنها تفاوت زمانى دارند ، نه اينكه يكى اشاره به شرك و گناه و ديگرى اشاره به مجازات آن باشد .

--> ( 1 ) « الميزان » جلد 17 صفحه 96 ( ذيل آيات مورد بحث ) .